We’re updating this note. Thanks for your patience!

| මෙම සටහන යාවත්කාලීන කරමින් පවතී. ඔබගේ ඉවසීමට අගයකරන්නෙමි!

2026 යාවත්කාලීන වාර්තාව

ශ්‍රී ලංකාවේ
අධ්‍යාපන ව්‍යුහය

පාසල් සංගණන වාර්තා සහ විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාවේ නවතම දත්ත පදනම් කරගත් විස්තීර්ණ සාරාංශය.

අධ්‍යාපන කලාප

120 +20 (නව)

කලින්: 100 (2025 ට පෙර)

අධ්‍යාපන කොට්ඨාස

312

පරිපාලන ඒකක

අධ්‍යාපන දිස්ත්‍රික්ක

31

අධ්‍යාපන පරිපාලනමය

විද්‍යාපීඨ (NCOE)

19

ගුරු විද්‍යාල: 08

විශේෂ දත්ත

කුඩාම අධ්‍යාපන කොට්ඨාසය

1
රත්නපුර / ඇලපාත

කුඩාම අධ්‍යාපන කලාපය

2
කැලණිය

අඩුම සාධන මට්ටම

3
කිලිනොච්චිය
පාසල් ඝනත්වය 22.1

විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව

ශ්‍රී ලංකාවේ උසස් අධ්‍යාපනයේ හදවත

Hotline 1980

වර්තමාන සභාපති (2026)

ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය කපිල සෙනෙවිරත්න

යාවත්කාලීන කරන ලදී

ප්‍රථම සභාපති

ආචාර්ය එෆ්. එස්. සී. පී. කල්පගේ

(මහාචාර්ය ස්ටැන්ලි කල්පගේ)

ස්ථාපිත කිරීම

1978 අංක 16 දරන පනත

විශ්වවිද්‍යාල පනත මගින් බලය පැවරී ඇත.

"නිදහස් අධ්‍යාපනයේ අභිමානය සුරකිමින්..."

බස්නාහිර පළාත් දත්ත

11
කලාප
38
කොට්ඨාස

ප්‍රධාන කලාප: කොළඹ, ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර, හෝමාගම, පිළියන්දල

විශේෂ කලාප අංකනයන්

  • 97 වන කලාපය බිබිල
  • 98 වන කලාපය මුලටියන
  • 99 වන කලාපය තණමල්විල

දත්ත මූලාශ්‍රය

පාසල් සංගණන වාර්තාව - 2025

සංගණන දිනය: 2025 ජුනි 01

~3.7 Mn

සිසුන්

~242 K

ගුරුවරුන්

නවතම සංස්කරණය - 2026

ලෝකයේ හොඳම ගුරුවරයා

අධ්‍යාපනයේ විප්ලවීය වෙනසක් සිදුකළ ගුරුවරුන් වෙනුවෙන් වර්කී පදනම (Varkey Foundation) මඟින් පිරිනමනු ලබන ගෝලීය ඇගයීම.

Sunny Varkey

ඉන්දීය සම්භවයක් ඇති Sunny Varkey මහතාගේ සංකල්පයකට අනුව 2015 වසරේදී මෙම සම්මානය ඇරඹුණි.

"ගුරුවරයා යනු සමාජයේ සැබෑ නිර්මාණකරුවාය."

සම්මානයේ වටිනාකම

$1,000,000

ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියනයක්

විශිෂ්ටතම ජයග්‍රාහකයින්

2026

Rouble Nagi (India)

කලාත්මක අධ්‍යාපනය සහ සමාජ සේවා

2025

Mansour Al Mansour (KSA)

නවෝත්පාදන ඉගැන්වීම් ක්‍රමවේද

ශ්‍රී ලංකාවේ අභිමානය 🇱🇰

යශෝධරා පතංජලී

2019 වසරේ ගෝලීය ගුරු සම්මාන තරඟාවලියේ ලොව හොඳම 10 දෙනා අතරට තේරී පත් වූ ප්‍රථම සහ එකම ශ්‍රී ලාංකිකයා.

අජිත් ගුණසේකර

2021/22 ආසියාවේ හොඳම ගුරුවරයා

නිලු ආනන්දප්පා

හොඳම ගුරු අභිමනිය

අධ්‍යාපන තොරතුරු කවුළුව 2026

ශ්‍රී ලංකාවේ යාවත්කාලීන අධ්‍යාපන ව්‍යුහය සහ ප්‍රධාන දත්තයන්ගේ සංක්ෂිප්තය

අධ්‍යාපන අමාත්‍ය

ආචාර්ය හරිනි අමරසූරිය

2026 යාවත්කාලීන දත්ත

අමාත්‍යාංශ ලේකම්

ජේ.එම්. තිලකා ජයසුන්දර

අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය

ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය (NIE)

මහාචාර්ය ප්‍රසාද් සේතුංග (DG)

ජාතික අධ්‍යාපන කොමිෂන් සභාව (NEC)

මහාචාර්ය අතුල රණසිංහ (සභාපති)

බස්නාහිර පළාත් අධ්‍යාපන ලේකම්

සිරිසෝම ලොකුලියන මහතා

01 ජාතික අධ්‍යාපන කොමිෂන් සභාව (NEC)

අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්ති සම්බන්ධයෙන් ජනාධිපතිතුමාට උපදෙස් ලබා දෙන ඉහළම ආයතනයයි.

1961 වසරේදී ප්‍රථම වරට ස්ථාපිත කෙරිණි.
1991 අංක 19 පනත මගින් වර්තමාන ස්වරූපය ලැබුණි.

මූලස්ථානය

අංක 126, නාවල පාර, නුගේගොඩ.

02 ජාතික අධ්‍යාපන විද්‍යාපීඨ (NCOEs)

1985

ආරම්භය

19

විද්‍යාපීඨ ගණන

30

ප්‍රථම බඳවා ගැනීම

විද්‍යාපීඨ මගින් ජාතික ශික්ෂණ විද්‍යා ඩිප්ලෝමාව (Diploma) පිරිනමන අතර, 2026 වන විට මෙම පද්ධතිය ගුරු විශ්වවිද්‍යාලයක් ලෙස උසස් කිරීමට මූලික පියවර ගෙන ඇත.

අධ්‍යාපන තොරතුරු දත්ත පියස

2026 වසරේ ගෝලීය අධ්‍යාපන ප්‍රවණතා

UNESCO අධ්‍යාපනයේ ප්‍රධාන කුළුණු 4

📖

Learning to Know

දැනගන්නට ඉගෙනීම

🌱

Learning to Be

වන්නට ඉගෙනීම

⚙️

Learning to Do

කරන්නට ඉගෙනීම

🤝

Live Together

සමගියෙන් ජීවත් වීමට

විශ්ව විද්‍යාල ඉතිහාසය හා ප්‍රවණතා

01. ටැක්සලා (Taxila): පකිස්ථානය.

02. නාලන්දා (Nalanda): ඉන්දියාව.

මොරොක්කෝවේ අල්-කරාවියින් පැරණිතම සක්‍රීය ආයතනයයි.

ලොව ප්‍රධානතම (2026)

  • 1. MIT USA
  • 2. Cambridge UK

ලෝක සාක්ෂරතාවය - 2026

Global Average

87.4%
TOP
Finland (100%)
LOW
South Sudan (31%)
2026 යාවත්කාලීන දත්ත

සාක්ෂරතාවය සහ ප්‍රගතිය

ආසියාවේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ වත්මන් අධ්‍යාපනික තත්ත්වය පිළිබඳ UNESCO සහ රාජ්‍ය වාර්තා විශ්ලේෂණය.

වැඩිම සාක්ෂරතාවය (ආසියාව)

දකුණු කොරියාව

100%

අඩුම සාක්ෂරතාවය (ආසියාව)

ඇෆ්ගනිස්ථානය

42%

මාලදිවයින (Maldives)

දකුණු ආසියාවේ ප්‍රමුඛතම සාක්ෂරතාවය.

99.4%

කලාපීය ස්ථානය

ශ්‍රී ලංකාව - 2 වන ස්ථානය

වැඩිම සාක්ෂරතාවය

කොළඹ

දෙවන ස්ථානය

ගාල්ල

අඩුම සාක්ෂරතාවය

මුලතිවු

අධ්‍යාපන සන්ධිස්ථාන

2007 වසර
තොරතුරු තාක්ෂණය (ICT)

පාසල් විෂය මාලාවට ICT විෂය හඳුන්වා දීම.

2013 වසර
තාක්ෂණවේදය (Technology)

උසස් පෙළ සඳහා තාක්ෂණවේදය විෂය ධාරාව හඳුන්වා දීම.

* UNESCO 2023 Report & 2026 Statistical Estimates.

ශ්‍රී ලංකා අධ්‍යාපන පද්ධතියේ
ඓතිහාසික පරිණාමය

1869 සිට 2026 ස්මාර්ට් අධ්‍යාපන විප්ලවය දක්වා වූ සුවිශේෂී සන්ධිස්ථාන

පෙළපොත්

1980 සිට ක්‍රියාත්මකයි.
ජේ. ආර්. ජයවර්ධන මහතාගේ සංකල්පයකි.

නිල ඇඳුම්

1993 දී ආරම්භ විය.
රණසිංහ ප්‍රේමදාස මහතාගේ මූලිකත්වයෙන්.

දිවා ආහාරය

1994 සිට ක්‍රියාත්මකයි.
දැනට ලෝක ආහාර වැඩසටහන සමඟ ඒකාබද්ධයි.

සංස්ථාපිත විකාශනය

1869

ප්‍රසිද්ධ උපදෙස් දීමේ දෙපාර්තමේන්තුව

The Department of Public Instruction

1931

අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය පිහිටුවීම

ප්‍රථම අමාත්‍ය සී. ඩබ්ලිව්. ඩබ්ලිව්. කන්නන්ගර මහතා.

1988

පළාත් සභා අධ්‍යාපන විමධ්‍යගතකරණය

පාලන බලතල පළාත් සභා යටතට පවරනු ලැබීය.

වර්තමාන තත්ත්වය (2026)

ජාතික පාසල්

400+

සම්පූර්ණ පද්ධතිය

තාක්ෂණය

Smart Classroom

AI මූලික අධ්‍යාපනය

ශ්‍රී ලංකා අධ්‍යාපන තොරතුරු ද්වාරය - 2026 යාවත්කාලීන කිරීම්.

ශ්‍රී ලංකා අධ්‍යාපනයේ
සුවිශේෂී සන්ධිස්ථාන

1869 සිට 2026 දක්වා වූ ඓතිහාසික ගමන් මග සහ අනාගත ස්මාර්ට් අධ්‍යාපන විප්ලවය.

නොමිලේ පෙළපොත්

1980 සිට ඇරඹුණි.

නිල ඇඳුම්

1993 සිට ඇරඹුණි.

ජාතික පාසල්

1985 දී ආරම්භ විය.

දෙපාර්තමේන්තුවේ සන්ධිස්ථාන

1869

ප්‍රසිද්ධ උපදෙස් දීමේ දෙපාර්තමේන්තුව

1931

අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය ස්ථාපිත කිරීම

1988

අධ්‍යාපන විමධ්‍යගතකරණය

අනාගතය (2026)

ජාතික පාසල්

400+

තාක්ෂණය

AI ඒකාබද්ධිත

අධ්‍යාපන තොරතුරු කවුළුව - 2026

ශ්‍රී ලංකා අධ්‍යාපන පද්ධතියේ ප්‍රධාන සංකල්ප සහ ආයතනික තොරතුරු

විධිමත් අධ්‍යාපනය

Formal Education

පාසල් සහ විශ්වවිද්‍යාල පද්ධතිය තුළ ලබන ක්‍රමානුකූල අධ්‍යාපනය.

අවිධිමත් අධ්‍යාපනය

Informal Education

පොත්පත්, සමාජය සහ ස්වයං අධ්‍යයනය මඟින් ලබන දැනුම.

නොවිධිමත් අධ්‍යාපනය

Non-formal Education

වෘත්තීය පුහුණු පාඨමාලා මඟින් ලබන ප්‍රායෝගික කුසලතා.

ගුරු අධ්‍යාපනඥ සේවය

SLTES (Since 1995)
  • ගුරු විද්‍යාල හා විද්‍යාපීඨවල කථිකාචාර්යවරුන් වෙනුවෙන් වෙන් වූ වෘත්තීය සේවාවකි.

උසස් තාක්ෂණ අධ්‍යාපනය

SLIATE (Established 1995)

වෘත්තීය හා තාක්ෂණික උසස් අධ්‍යාපනය ලබාදෙන ප්‍රමුඛතම රාජ්‍ය ආයතනයයි. (HNDE, HNDIT වැනි පාඨමාලා මෙහෙයවනු ලැබේ).

ඓතිහාසික සන්ධිස්ථානය

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛතම සහ අලංකාරම විශ්වවිද්‍යාලය ලෙස 1942 වසරේදී (ලංකා විශ්වවිද්‍යාලය ලෙස) ආරම්භ විය.

09

පීඨ සංඛ්‍යාව

700+

අක්කර ප්‍රමාණය

University Campus

© 2026 ශ්‍රී ලංකා අධ්‍යාපන තොරතුරු ද්වාරය - සියලුම හිමිකම් ඇවිරිණි.

ශ්‍රී ලංකා අධ්‍යාපන විකාශනය

1869 සිට 2026 දක්වා වූ ආයතනික සහ පරිපාලනමය ගමන්මග

ප්‍රථම ජාතික පාසල

ගාල්ල රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය (1985/86). ජාතික පාසල් පද්ධතියේ සමාරම්භක සලකුණ මෙයයි.

මිශ්‍ර ජාතික පාසල්

හොරණ ශ්‍රී පාලි විද්‍යාලය ලංකාවේ පැරණිම මිශ්‍ර ජාතික පාසල ලෙස ඉතිහාසයට එක්වේ.

ජාතික පාසල් (2026)

1000+

මුල් අවධියේ සංඛ්‍යාව: 396

අර්ථ දැක්වීම

"ජාතික පාසලක් යනු මධ්‍යම රජයේ අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය මගින් සෘජුවම පාලනය වන සහ මූල්‍ය ප්‍රතිපාදන ලබන ප්‍රමුඛ පාසලකි."

පරිපාලන විකාශනය

1869

Public Instruction Dept.

විධිමත් අධ්‍යාපන පාලනයේ සමාරම්භය.

1931

අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය

ඩොනමෝර් ප්‍රතිසංස්කරණ යටතේ පිහිටුවීම.

1988

ඉසුරුපාය

අධ්‍යාපන පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය බත්තරමුල්ලට සංක්‍රමණය වීම.

යාවත්කාලීන කළ දිනය: 2026 පෙබරවාරි | මූලාශ්‍රය: අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශ දත්ත වාර්තා

අධ්‍යාපනික තොරතුරු පියස - 2026

ලෝකය සහ අධ්‍යාපනය පිළිබඳ වැදගත්ම කරුණු එකතුව

වැදගත් අධ්‍යාපනික දින

ජනවාරි 24
ලෝක අධ්‍යාපන දිනය
පෙබරවාරි 21
ලෝක මව්භාෂා දිනය
පෙබරවාරි 22
ලෝක කල්පනා දිනය
මාර්තු 03
ලෝක වනජීවී දිනය
අප්‍රේල් 02
ලෝක ඔටිසම් දිනය
අප්‍රේල් 07
ලෝක සෞඛ්‍ය දිනය
ජූලි 15
ලෝක තරුණ නිපුණතා දිනය
අගෝස්තු 12
ජාත්‍යන්තර තරුණ දිනය
සැප්තැම්බර් 08
ලෝක සාක්ෂරතා දිනය
ඔක්තෝබර් 05
ලෝක ගුරු දිනය
ඔක්තෝබර් 06
ශ්‍රී ලංකා ගුරු දිනය

ශ්‍රී ලංකාවේ ගුරුවරුන් ඇගයීම

නොවැම්බර් 17
ජාත්‍යන්තර ශිෂ්‍ය දිනය

සැප්තැම්බර්

සාහිත්‍ය මාසය

පොත්පත් සහ රසවින්දනය ප්‍රවර්ධනයට වෙන්වූ කාලය.

ඔක්තෝබර්

කියවීමේ මාසය

සෑම දරුවෙකුම කියවීමේ පුරුද්දට හුරු කරවන කාලය.

පොදු දැනුම - 2026 යාවත්කාලීන කිරීම්

පාසල් වැඩිම රට ඉන්දියාව (පාසල් මිලියන 1.5+)
බුද්ධිමත්ම රට ජපානය (සාමාන්‍ය IQ අගය අනුව)
විශාලම දිස්ත්‍රික්කය (SL) අනුරාධපුරය 7,179 km²
කුඩාම දිස්ත්‍රික්කය (SL) කොළඹ 699 km²
ලෝකයේ උසම කන්ද එවරස්ට් 8,848.86 m
ලෝකයේ ගැඹුරුම තැන මරියානා Pacific Ocean
ප්‍රථම විශ්වවිද්‍යාලය නාලන්දා ඉන්දියාව
2026 අධ්‍යාපනික තොරතුරු පියස | වේගවත් සහ පැහැදිලි කියවන්නෙකු සඳහා.

අධ්‍යාපන තොරතුරු පුවරුව - 2026

ලෝක අධ්‍යාපන ප්‍රවණතා, නීති ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රගමනය සහ මෙරට අධ්‍යාපනික උරුමය පිළිබඳ විමසුමකි.

UNESCO ලෝක අධ්‍යාපනය

  • පිහිටුවීම: 1945 නොවැම්බර් 16
  • මූලස්ථානය: පැරිස්, ප්‍රංශය
  • ලංකාවේ සාමාජිකත්වය: 1949
Leadership 2026

අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්

Khaled El-Enany

ඊජිප්තු ජාතික නායකත්වය

විශ්වවිද්‍යාල නීති අධ්‍යාපනය

ප්‍රමුඛයා

කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය

EST. 1947 - නීති පීඨය

පේරාදෙණිය

නීති අධ්‍යයන අංශය

විවෘත විශ්වවිද්‍යාලය

LLB උපාධි මධ්‍යස්ථානය

යාපනය සහ රුහුණ

ව්‍යාප්ත වූ නීති අධ්‍යයන

ප්‍රථම අධ්‍යාපන සන්ධිස්ථාන

ප්‍රවර්ගය ආයතනය / පාසල
ප්‍රථම පාසල රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය - ගාල්ල (1814)
බාලිකා පාසල නිව්ස්ටෙඩ් විද්‍යාලය - මීගමුව (1816)
බෞද්ධ පාසල ජිනලබ්ධි විශෝධක - දොඩන්දූව (1869)
දහම් පාසල විජයානන්ද දහම් පාසල - ගාල්ල (1895)

Data Updated: February 2026 | National Education Portal

ශ්‍රී ලංකා අධ්‍යාපන හා සංස්කෘතික තොරතුරු පද්ධතිය - 2026

අතීත උරුමය සහ වර්තමාන දත්තයන්ගේ සංකලනය

🏛️ අධ්‍යාපනයේ සන්ධිස්ථාන

ප්‍රථම පාසල: ලන්දේසි පාසල (කොළඹ)
කාර්මික විද්‍යාලය: මරදාන (1893)
ප්‍රථම කාන්තා පාසල: වේම්බඩි - යාපනය
විශ්ව විද්‍යාලය: ලංකා විශ්ව විද්‍යාලය (1942)
පිරිමි පාසල: ශාන්ත තෝමස් - කොට්ටේ
මිශ්‍ර පාසල: රිච්මන්ඩ් - ගාල්ල

යාවත්කාලීන දත්ත - 2026

මුළු ජනගහනය
මිලියන 22.46
සාක්ෂරතාවය
93.2%

භාෂාමය උරුමය

ප්‍රථම ව්‍යාකරණ ග්‍රන්ථය

සිදත් සඟරාව

අධ්‍යාපනය යනු කුමක්ද?

"දැනුම, කුසලතා සහ ආකල්ප වඩාත් සංවර්ධිත මට්ටමක් කරා ගෙන යාමේ ක්‍රියාවලිය අධ්‍යාපනය ලෙස හැඳින්වේ."

ආගමික අධ්‍යාපන මූලස්ථාන

☸️
ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල
ආනන්ද විද්‍යාලය
🌙
ප්‍රථම මුස්ලිම් පාසල
සහිරා විද්‍යාලය
🕉️
ප්‍රථම හින්දු පාසල
යාපනය හින්දු විද්‍යාලය
දත්ත මූලාශ්‍ර: ශ්‍රී ලංකා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව (2026)
OFFICIAL 2026 GUIDE

පාසල් සංවර්ධන සමිතිය (SDS)

ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල් කළමනාකරණය හා ප්‍රජා දායකත්වය පිළිබඳ පූර්ණ විශ්ලේෂණය

🎯

සමිතියේ අරමුණ

පාසලේ භෞතික හා මානව සම්පත් සංවර්ධනය සඳහා දෙමාපියන්, ආදි සිසුන් සහ ගුරුවරුන්ගේ ක්‍රියාකාරී දායකත්වය නීත්‍යානුකූලව ලබා ගැනීම මෙහි අරමුණයි.

⚖️

නීතිමය රාමුව

අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ 1982/04 දරන චක්‍රලේඛය මූලික පදනම වන අතර, එය මගින් සමිතියට නීත්‍යානුකූලව මුදල් රැස් කිරීමට සහ වැය කිරීමට බලය හිමිවේ.

සමිතියේ නිලධාරී මණ්ඩලය

විශේෂ තනතුර
ගරු අනුශාසක
කලාප අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ
සමිතියේ ප්‍රධානියා
නිල බලයෙන් සභාපති
විදුහල්පතිතුමා
විධායක තනතුර
ලේකම්
දෙමාපිය නියෝජිතයෙකු
මූල්‍ය පාලක
භාණ්ඩාගාරික
ගුරු නියෝජිතයෙකු

2026 මූල්‍ය ප්‍රතිපාදන හා ගාස්තු

SDS සාමාජික ගාස්තුව

රු. 50 - 600 /වසරකට
  • වසරකට වරක් පමණක් අය කරනු ලැබේ.
  • අඩු ආදායම්ලාභී පවුල් සඳහා නිදහස් කිරීමේ බලය ඇත.

පහසුකම් හා සේවා ගාස්තු

1 - 5 ශ්‍රේණි (මසකට රු. 5) රු. 60/=
6 - 13 ශ්‍රේණි (මසකට රු. 3) රු. 36/=

ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල් පද්ධතිය - 2026

396
ජාතික පාසල්
10,155
මුළු පාසල් සංඛ්‍යාව
9,759
පළාත් පාසල්

මූලාශ්‍රය: අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය - සංඛ්‍යාලේඛන අංශය (2026) | යාවත්කාලීන කළ දිනය: 2026 පෙබරවාරි

Educational Paradigm 2026

"අධ්‍යාපනය යනු ලොව වෙනස් කළ හැකි බලවත්ම අවියයි."

— නෙල්සන් මැන්ඩෙලා

මහත්මා ගාන්ධිගේ "3H" සංකල්පය

🧠

Head (හිස)

බුද්ධිමය වර්ධනය, විචාරාත්මක චින්තනය සහ නවෝත්පාදනය සඳහා මනස මෙහෙයවීම.

❤️

Heart (හදවත)

සදාචාරය, මානුෂීය දයාව සහ ආධ්‍යාත්මික සුවය තුළින් පූර්ණ මිනිසෙකු බිහි කිරීම.

🤝

Hand (අත)

ප්‍රායෝගික කුසලතා, කාර්මික නිපුණතාවය සහ ශ්‍රමයේ අභිමානය තහවුරු කිරීම.

✍️ තාගෝර්

1913 දී "ගීතාංජලී" කාව්‍ය සංග්‍රහය වෙනුවෙන් නොබෙල් ත්‍යාගය දිනාගත් ප්‍රථම ආසියාතිකයා ඔහු වේ.

ශ්‍රී ලංකා සබඳතාව

රුහුණ විශ්වවිද්‍යාලයේ ලාංඡනය සහ එහි දර්ශනය තාගෝර්තුමාගේ චින්තනය මත හැඩගැසී ඇත.

ප්‍රමාණාත්මක වර්ධනය (2010 - 2026)

පසුගිය දශකයට සාපේක්ෂව කැපී පෙනෙන වර්ධනයක්.

2010 අගය

2,900

2026 අගය

4,250+

46.5%

සමස්ත වර්ධනය

මූලාශ්‍ර: NIE & UNESCO (2026 Update)
2026 යාවත්කාලීන කරන ලදී

ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාල

ඉතිහාසය සහ වර්තමාන නායකත්වය (2026 Updates)

01
ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය
🏛️
ආරම්භය 1873 (විද්‍යෝදය පිරිවෙන)
1959 (විශ්වවිද්‍යාලයක් ලෙස)
📜
වත්මන් කුලපති ඉත්තෑපාන ධම්මාලංකාර හිමි
🎓
වත්මන් උපකුලපති ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය පද්මලාල් එම්. මානගේ
මුල්ම උපකුලපති: වැලිවිටියේ සෝරත හිමි.
විද්‍යෝදය පිරිවෙන නමින් හික්කඩුවේ සුමංගල හිමි විසින් ආරම්භ කරන ලදී.
02
කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලය
🏛️
ආරම්භය 1875 (විද්‍යාලංකාර පිරිවෙන)
1959 (විශ්වවිද්‍යාලයක් ලෙස)
📜
වත්මන් කුලපති කොල්ලුපිටියේ මහින්ද සංඝරක්ඛිත හිමි
🎓
වත්මන් උපකුලපති ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය නිලන්ති ද සිල්වා
ආරම්භකයා: රත්මලානේ ධර්මාලෝක හිමි.
මුල්ම උපකුලපති: කිරිවත්තුඩුවේ ධර්මකීර්ති හිමි.
03
කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය
🏛️
ඉතිහාසය 1870 (වෛද්‍ය විද්‍යාලය)
1921 (Univ. College)
1967 (කොළඹ වි.වි.)
📜
වත්මන් කුලපති මුරුත්තෙට්ටුවේ ආනන්ද හිමි
🎓
වත්මන් උපකුලපති ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය H.D. කරුණාරත්න
04
පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය
🏛️
ආරම්භය 1942 (ලංකා වි.වි)
1952 (පේරාදෙණියට ගෙන යාම)
📜
වත්මන් කුලපති (2025 සිට) මහාචාර්ය ලක්ෂ්මන් දිසානායක
🎓
වත්මන් උපකුලපති මහාචාර්ය එම්.ඩී. ළමාංශ
ලංකාවේ ප්‍රථම නේවාසික විශ්වවිද්‍යාලයයි.
1978 දී පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය ලෙස නම් විය.
05
රුහුණ විශ්වවිද්‍යාලය
🏛️
ආරම්භය 1978
📜
වත්මන් කුලපති අකුරටියේ නන්ද හිමි
🎓
වත්මන් උපකුලපති ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය පී.ඒ. ජයන්ත
මහාචාර්ය පී.ඒ. ජයන්ත මහතා 2025 මාර්තු මස 08 වන දින නව උපකුලපති ලෙස වැඩ භාර ගන්නා ලදී.
06
යාපනය විශ්වවිද්‍යාලය
🏛️
ආරම්භය 1974 (1979 පූර්ණ වි.වි.)
📜
වත්මන් කුලපති මහාචාර්ය එස්. පත්මනාදන්
🎓
වත්මන් උපකුලපති මහාචාර්ය එස්. ශ්‍රීසත්කුනරාජා
07
නැගෙනහිර විශ්වවිද්‍යාලය
🏛️
ආරම්භය 1986
📜
වත්මන් කුලපති මහාචාර්ය එම්. සෙල්වරාජා
🎓
වත්මන් උපකුලපති මහාචාර්ය පී. පෙරතීපන්
08
රජරට විශ්වවිද්‍යාලය
🏛️
ආරම්භය 1995
📜
වත්මන් කුලපති (නව) ගල්ලැල්ලේ සුමනසිරි හිමි
🎓
වත්මන් උපකුලපති මහාචාර්ය G.A.S. ගිනිගද්දර
ගල්ලැල්ලේ සුමනසිරි හිමි 2025 පෙබරවාරි මස නව කුලපති ලෙස පත් කරන ලදී.
09
සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය
🏛️
ආරම්භය 1995 (1991 අනුබද්ධ ආයතනයක් ලෙස)
📜
වත්මන් කුලපති කුඹුරුගමුවේ වජිර හිමි
🎓
වත්මන් උපකුලපති මහාචාර්ය එම්. සුනිල් ශාන්ත
10
වයඹ විශ්වවිද්‍යාලය
🏛️
ආරම්භය 1999
📜
වත්මන් කුලපති මහාචාර්ය තිස්ස විතාරණ
🎓
වත්මන් උපකුලපති ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය උදිත් කේ. ජයසිංහ
11
අග්නිදිග විශ්වවිද්‍යාලය
🏛️
ආරම්භය 1995
📜
වත්මන් කුලපති මහාචාර්ය අච්චි එම්. ඉෂාක්
🎓
වත්මන් උපකුලපති මහාචාර්ය ඒ. රමීස්
12
ඌව වෙල්ලස්ස විශ්වවිද්‍යාලය
🏛️
ආරම්භය 2005
📜
වත්මන් කුලපති මහාචාර්ය ජයන්ත බලවර්ධන
🎓
වත්මන් උපකුලපති ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය කොලිත බණ්ඩාර විජේසේකර
13
සෞන්දර්ය කලා විශ්වවිද්‍යාලය
🏛️
ආරම්භය 2005
📜
වත්මන් කුලපති මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්න
🎓
වත්මන් උපකුලපති මහාචාර්ය රෝහණ පී. මහලියනආරච්චි
14
ගම්පහ වික්‍රමාරච්චි දේශීය වෛද්‍ය වි.වි.
🏛️
ආරම්භය 1928 (ආයුර්වේද විද්‍යායතනය)
2021 (විශ්වවිද්‍යාලයක් ලෙස)
📜
වත්මන් කුලපති නියංගොඩ විජිතසිරි හිමි
🎓
වත්මන් උපකුලපති ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය වසන්ත සුබසිංහ
මහාචාර්ය වසන්ත සුබසිංහ මහතා 2026 වසරේදී විශ්වවිද්‍යාලයේ ශාස්ත්‍රීය හා පරිපාලන කටයුතු ආරම්භ කරන ලදී.
15
වවුනියාව විශ්වවිද්‍යාලය
🏛️
ආරම්භය 2021
📜
වත්මන් කුලපති ආචාර්ය එස්. මෝහනදාස්
🎓
වත්මන් උපකුලපති මහාචාර්ය ඒ. අට්පුතරාජා
16
මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලය
🏛️
ආරම්භය 1972 (කටුබැද්ද මණ්ඩපය)
1978 (විශ්වවිද්‍යාලයක් ලෙස)
📜
වත්මන් කුලපති මහාචාර්ය මොන්ටි කැසිම්
🎓
වත්මන් උපකුලපති ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය එන්.ඩී. ගුණවර්ධන
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛතම තාක්ෂණික විශ්වවිද්‍යාලය ලෙස පිළිගැනේ.
17
ශ්‍රී ලංකා විවෘත විශ්වවිද්‍යාලය
🏛️
ආරම්භය 1980
📜
වත්මන් කුලපති ආචාර්ය එම්. ඒ. උපාලි මම්පිටිය
🎓
වත්මන් උපකුලපති ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය පී.එම්.සී. තිලකරත්න
ආචාර්ය උපාලි මම්පිටිය මහතා 2025 ඔක්තෝබර් මස නව කුලපති ලෙස පත් කරන ලදී.

ජාත්‍යන්තර සංවිධාන සහ අධ්‍යාපනය

UNESCO | UNICEF | ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ඉතිහාසය

UNESCO
United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization

අර්ථ දැක්වීම: එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ අනුබද්ධ, ලෝකයේ අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ ප්‍රධානතම ආයතනයයි.

  • ආරම්භය: 1945 නොවැම්බර් 16
  • මූලස්ථානය: ප්‍රංශයේ පැරිස් නුවර
  • වත්මන් අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්: ඕඩ්රි අසූලේ (Audrey Azoulay)
  • ශ්‍රී ලංකාව සාමාජිකත්වය ලැබීම: 1949 නොවැම්බර් 14

💡 විශේෂ කරුණක්

UNESCO සංකල්පයේ දේශීය පුරෝගාමියා ලෙස ආචාර්ය C.W.W. කන්නංගර මැතිතුමා සැලකේ. ශ්‍රී ලංකාවේ නිදහස් අධ්‍යාපන පනත යුනෙස්කෝව පිහිටුවීමටත් පෙර ක්‍රියාත්මක විය.

UNICEF
United Nations International Children's Emergency Fund

අර්ථ දැක්වීම: එක්සත් ජාතීන්ගේ අධ්‍යාපනය හා ළමා සුබසාධනය පිළිබඳ අරමුදලයි.

  • ආරම්භය: 1946 දෙසැම්බර් 11
  • මූලස්ථානය: ඇමරිකාවේ නිව්යෝර්ක් නුවර
  • වත්මන් විධායක අධ්‍යක්ෂ: කැතරින් එම්. රසල් (Catherine M. Russell)

අරමුණ: ලොව පුරා සිටින දරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් සුරැකීම සහ හදිසි ආපදා අවස්ථාවලදී සහන සැලසීම.

විභාග ආරම්භය (ශ්‍රී ලංකාව)
1939
5 ශ්‍රේණිය ශිෂ්‍යත්ව විභාගය ආරම්භ කිරීම.
1952
අ.පො.ස සාමාන්‍ය පෙළ (O/L) විභාගය ආරම්භ කිරීම.
1964
අ.පො.ස උසස් පෙළ (A/L) විභාගය ආරම්භ කිරීම.
වැදගත් දත්ත (ශ්‍රී ලංකාව)
94.3%
වාර්තාගත සාක්ෂරතා ප්‍රතිශතය
(දකුණු ආසියාවේ ඉහළම අගයකි)
  • ආසියාවේ වැඩිම සාක්ෂරතාවය ඇති රටවල් අතරින් එකකි.
  • ලෝකයේ ළමා මරණ අනුපාතය අඩුම රටවල් අතරින් එකකි.
  • අධ්‍යාපනය සඳහා රාජ්‍ය ආයෝජනය අතින් කලාපීය වශයෙන් වැදගත් තැනක් ගනී.

ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය සේවා ඉතිහාසය

තැපැල් සේවය සහ අධ්‍යාපන පද්ධතිය පිළිබඳ පුළුල් විමසුමක් (2026 යාවත්කාලීන දත්ත සහිතව)

📮 තැපැල් සේවයේ ඉතිහාසය

ශ්‍රී ලංකාව තුළ විධිමත් තැපැල් සේවයක් ආරම්භ කරනු ලැබුවේ ලන්දේසීන් විසිනි. පසුව බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාරවරුන් විසින් එය 'රාජකීය තැපැල් සේවය' ලෙස ස්ථාපිත කරන ලදී.

  • ප්‍රථම ලිපි හුවමාරු මධ්‍යස්ථානය කොළඹ (කන්ගාරු මැදුර)
  • ප්‍රථම ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපල කටුනායක (සටහන: රත්මලාන 1930 ගණන් වල ආරම්භ විය)
📋 තැපැල් සේවා නියුක්ති දත්ත
බඳවා ගැනීම: වයස 18-35 විශ්‍රාම වයස: අවු. 60
  • පුහුණු කාලය මාස 03
  • පරිවාස කාලය වසර 05
  • නිවාඩු ගණන (වාර්ෂික) දින 41
    (අනියම් 21 / අසනීප 20)
  • දීමනා (උපරිම) රු. 2500
📚 අධ්‍යාපන පරිපාලන ව්‍යුහය
  • අධ්‍යාපන කලාප (Zones) 100
  • අධ්‍යාපන කොට්ඨාශ (Divisions) 312
  • වැඩිම කලාප ඇති දිස්ත්‍රික්කය කුරුණෑගල (17)
  • අඩුම කලාප ඇති දිස්ත්‍රික්කය ත්‍රිකුණාමලය (07)
  • 99 වන කලාපය මන්නාරම
  • 98 වන කලාපය වව්නියාව
🏫 ජාතික පාසල් (National Schools)

ආරම්භය: ජාතික පාසල් සංකල්පය 1985 දී ආරම්භ විය. නිදහස් අධ්‍යාපනයේ පියා වන සී.ඩබ්.ඩබ්. කන්නන්ගර මහතාගේ සංකල්පයකට අනුව මෙය වැඩිදියුණු විය.

ප්‍රථම ජාතික පාසල (1987):
ගාල්ල රිචමන්ඩ් විද්‍යාලය (1814 දී ආරම්භ කරන ලද්දකි).
එහි ස්කවුට් (Boy Scouts) ව්‍යාපාරය ද ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි.
  • මුළු ජාතික පාසල් ගණන 2026 NOTE 396 (වත්මන් අගය 1200+ ඉක්මවයි)
  • උතුරු පළාත් ජාතික පාසල් 38
  • වැඩිම ජාතික පාසල් (දිස්ත්‍රික්කය) කොළඹ (79)
  • අඩුම ජාතික පාසල් (පළාත) නැගෙනහිර (02) / ඌව (17)
  • අධ්‍යක්ෂක (සටහන අනුව) නිලූකා එදිරිසිංහ මිය
ℹ️ 2026 යාවත්කාලීන කිරීම: රජයේ 'ජාතික පාසල් 1000' ව්‍යාපෘතිය යටතේ 2024-2026 කාල සීමාව තුළ ජාතික පාසල් ප්‍රමාණය ඉහත අගයන්ට වඩා විශාල ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත. ඉහත වගුවේ දක්වා ඇත්තේ සටහනේ අඩංගු ඓතිහාසික විභාග දත්තයන්‍ ය.